Experimento Zimbardo

 Experimento da cárcere de Stanford

 É un coñecido estudo de psicoloxía social acerca da influencia dun ambiente extremo, a vida en       prisión, nas condutas desenvolvidas polo home  dependiendo dos roles socias que desenvolvían  (cautivo, ou preso). Levouse a cabo en 1971 por un grupo de investigadores liderado por da  universidade de Stanford. Reclutáronse voluntarios que desempeñarían os roles de guardas e prisioneiros dunha cárcere ficticia. O experimento frisoles pronto das manas, polo que cancelouse  na primeira semana. 

As preocupacións éticas que envolven aos experimentos famosos a miúdo establecen comparaciones con o experimento de Milgram , que levouse a cabo en 1963 na Universidade de Yale, por Stanley Milgram, un antigo amigo de Zimbardo. 

Guardiáns e prisioneiros

Todos os participantes fueron escolléronse mediante un proceso de selección homoxéneo, sen distinguir entre prisioneiros e guardiáns. Dos 70 candidatos, o equipo de investigadores quedouse con 24, impoñendool equilibrio mental e unha boa saúde psicolóxica como principais factores de selección. Dos 24, todos eran estudantes universitarios e a maioría respondían ao habitual perfil de varón blanco de clase media.

A todos eles  prometeuselles un pago de 15 dólares diarios pola súa contribución á investigación. Unha vez aceptaron, o grupo  dividiuse en dous de forma aleatoria. Aquela primeira división causou o primer conflicto: moitos dos prisioneros decían que era evidente que os guardiáns  escolléronse por ter en xeral un físico máis rocoso e grande que o dos prisioneros.

  

 En realidade o sorteo fora tal, sen unha influencia hacia un resultado determinado, e nin sequera      había diferenczas reais entre o físico duns e outros. Máis ben foi produco da suxestión dos que quedaron no papel de prisioneiros, o cal dice bastante de cómo iba a continuar o experimento.

Unha vez foron seleccionados os 24, se mandóuselles regresar ás súas casas hasta que recibiran unha visita que indicase que o experimento daría comenzo.

A cárcere 

Habitualmente falase da cárcere de Stanford, como se tivera lugar nunha cárcere, pero o experimento non ten lugar nunha real. Os sótanos departamento de psicoloxía da universidad modificouse e decorouse de maneita que parecer una cárcere. 

A participación dos investigadores é de moi relevante importancia; Zimbardo tomou o rol de superintendente, e un asistente seu. o de alcaide.

Sadismo 

Os guardias acabaron atacando amos prisioneros rociándolles con extintores como "armas"        improvisadas,  obligarónos a ir desnudos para humillalos,  negaronlles o dereito a ir ao lavabo para convertilo nun privilexio ou unha costosa recompensa, hasta  decidiuse convertir a comida nun premio en lugar de mantelo como dereito fundamental. 

     De ahí pasouse a prácticas aún más crueis, como obrigar a algúns prisioneiros a dormir no solo de formigón, desnudos, tras quitarlles tanto as súas túnicas como os colchóns das súas celdas. Tamén se lles impuxeron castigos en forma de exercicio físico forzado e incluso ter que limpiar retretes coas mans desnudas, o cal é un síntoma claro de que se abrazou rápidamente a humillación    gratuita, xa nin sequera os castigos normais eran suficientes.

A medida máis eficaz e que máis fixo desmoronarse psicolóxicamente aos prisioneiros foi unha actuación improvisada pero que resultó teer precedentes en outras prisións de Estados Unidos: decidiuse separar os prisioneros en "celdas para buenos" e "celdas para malos" de forma semialeatoria, dando a sensación de que había chivatos que se delataban entre eles. A partir dese momento creceu a desconfianza entre os prisioneros, hasta entón unidos por un enemigo común, e naceu a impotencia. De formar un equipo de oprimidos pasouse a individuos incapaces  de reaccionar, de rebelarse, de loitar.

 Os gardas comezaron a exercer prácticas de sadismo puro, especialmente cando se facía de noite e crían que as cámaras que grababan os seus movementos estaban apagadas. Cando chegou o cuarto día do experimento, chegou aos oídos tanto de Zimbardo como do equipo de guardas o rumor de que os prisioneiros estaban preparando un plan para fuxir da falsa prisión. A súa reacción foi tratar de que o experimento se trasladase a unha cárcere real, ou polo menos a un conxunto de celdas reais, as da policía de Palo Alto. A policía no quixo prestarse a elo e Zimbardo chegou a enfadarse pola  súa pouca cooperación.  

Houbo unha gran sinal de que cada un aceptou moi ben o seu papl, cando se lleus propuxo unha libertade condicional a cambio de renunciar á paga, que mais tarde eliminouse, e dixéronlles que foi rexeitado ese propósito, e a pesar de que supostamnete perderan o diñeiro, non abandoaron o experimento,contnúaron. 

Consecuencias

Os prisioneros, tras ser sometidos a un trato sádico, a humillacións reiteradas e a unha opresión brutal que lles deixaba físicamente extenuados e mentalmente bloqueados, sufriron transtornos e desórdenes emocionais moi graves incluíndo depresións profundas. Nalgúns casos chegaron a ter o seu reflexo físico, como o dun sarpullido psicosomático que  saliulle a un prisionero cando a súa libertade condicional foi rexeitada.

Non se podía pensar con claridade. A comunicación entre prisioneiros  fíxose difusa. oíanse chantos en las celdas. El estrés y el pánico dominaban. Mentras tanto, o sadismo dos guardas continuaba desenvolvéndose. Os prisioneros sufriron traumas tan graves que foron reemplazados durante o experimento. Un dos seus reemplazos quedou tan impactado polo trato que os guardias sometían aos seus compañerios que iniciou unha folga de fame. 

Como castigo, o recluíron nun pequeno cubículo e  obligarono a soster as salchichas que se había negado a comer. Os seus compañeiros prisioneros, en lugar de velo como un recén chegado que  decidira solidarizarse coa súa durísima situación, o interpretaron como un alborotador que acabaría causándolles problemas a todos. Cando os guardias detectaron esta actitude, decidiron usala no seu propio beneficio (sádico).

Ofreceron aos prisioneiros renunciar as mantas e terminar co confinamento ao recluso en folga de fame, ou no seu lugar conservar as mantas e permitir que o confinamiento durase toda a noite. Os reclusos escolleron quedarse coas mantas, aínda que ao final Zimbardo entrou en escena e obligou a permitir que o preso en folga de fame volvese á súa celda.

Fin do experimento

Cando pasaron seis días desde que comezou o experimento, Zimbardo decidiu cancelalo. O motivo foi a visita dunha estudante, Christina Maslach, ás instalacións onde tiña lugar para realizar algunhas entrevistas. Ela, que non tivera constancia de cómo era a rutina alí, cuestionou a ética e a moralidade dese entorno, desas condicións.

Zimbardo caeu na conta de que nadie hasta entón cuestionara algo tan evidentemente reprobable. Os guardias estaban disfrutando do seu rol, os prisioneros parecían aceptar  o seu sometemento e as súas condicións, e os investigadores estaban atendendo ao experimento en sí sin ter en conta o factor humano e os límites dunha investigación con persoas como suxeitos. Mentres tanto, algúns pais dos voluntarios do experimento reclamaron a suspensión do experimento e a "liberación" dos seus fillos. O facían tras algúns horarios de visita concertados durante o mesmo. Aínda que Zimbardo ordenaba que tanto os voluntarios como as súas celdas estivesen limpos nesas ocasiones, esta petición foi inevitable. Desestimabase en todo momento.

Outros experimentos psicolóxicos de conduta: experimento milgram